„W ciągu ostatnich dwudziestu lat przeczytałem każde poszczególne słowo każdego ogłoszenia i artykułu, które mieściło się w zakresie moich zainteresowań. Kupuję trzy różne magazyny komputerowe, czytam każdą stronę, każdy artykuł i recenzję na dany temat, nawet o programach do księgowania. Nie ważne co to jest – przeczytaj o tym, ponieważ gdzieś tam będzie pomocna informacja. Wchłoń jak gąbka tyle informacji, ile jesteś w stanie wchłonąć na temat każdego programu, który został opisany. Przeczytaj recenzje, ściągnij demo programu, postaraj się wyśledzić, dlaczego recenzent nie wiedział o czym naprawdę pisze. Przestałem wierzyć, że autor instrukcji do danego programu wie więcej o sprzęcie niż ja. Można wiedzieć o produkcie lub urządzeniu więcej niż ludzie, którzy go zaprojektowali.” (wywiad dla Apple Computer, marzec 2002r.)

Nic dziwnego, że posiadając taką wnikliwość i otwartość Charlie Clouser stał się jednym z najlepszych inżynierów dźwięku, producentów nagrań, muzykiem zajmującym się miksowaniem i remiksowaniem utworów innych zespołów. Dzięki chęci do ciągłego uczenia się, jego technika nie jest skostniała, a remiksując nagrania innych nie narzuca im swojego stylu, pozostając profesjonalistą: "Uważam, że moje miksy są w porządku, ale każdy następny będzie lepszy od poprzedniego."

Charlie, (urodzony 28.06.1963r. w Hannowerze, New Hempshire) dorastał w domu, w którym nie słuchano muzyki rockowej. Matka i ojciec interesowali się muzyką z pogranicza Dixieland jazz, ragtime, brzmień musicali broadwayowskich oraz pieśni kościelnych. Pierwsze płyty rockowe, z którymi się zetknął to koncertowy album Davida Bowie "David Live" i "I" Led Zeppelin; zainteresował się nimi ponieważ spodobały mu się okładki płyt.
W szkole średniej, kiedy jeszcze komputery nie były w powszechnym użyciu, grał na syntezatorach i zestawach perkusyjnych; w 1979r. dostał pierwszy syntezator, a dwa lata później komputer.
W czasach college'u po raz pierwszy głośno zrobiło się o systemie MIDI, umożliwiającym komunikację i kontrolę między komputerami, syntezatorami, kartami dźwiękowymi i podobnymi urządzeniami. Wraz z rozwojem pecetów i multimediów, utworzony w 1985r. standard MIDI został zaadaptowany do komunikacji między komputerem a instrumentem. Dzięki standardowi możliwe było przejście do syntezatorów montowanych na przenośnych rusztowaniach (rack mounted synthetizers), które mogły być kontrolowane z jednej klawiatury, przy współpracy z komputerem.

Po zakończeniu studiów na Hampshire College wstąpił do Institute of Audio Research w Nowym Jorku, gdzie zdobywał wiedzę o inżynierii dźwięku. Kilka lat później podjął pracę jako ekspert od komputerów i systemu MIDI w sklepie Sam Ash w Nowym Jorku. Jedynym z klientów sklepu był Cameron Allan, australijski kompozytor tworzący muzykę do seriali telewizyjnych i filmów. Zaaranżował Clousera do współpracy nad muzyką do serialu 'The Equalizer'. Ta kolaboracja spowodowała, że Clouser odwiedził Los Angeles, gdzie spotkał się ze swoim starym znajomym z college'u. Kolega produkował w tym czasie klip Nine Inch Nails, więc polecił Clousera do realizacji paru efektów dźwiękowych przy tym video.
Współpraca z Reznorem zaowocowała też kilkoma remiksami dla grupy Marilyn Manson, ponieważ Reznor był producentem dwóch pierwszych płyt MM. W 1995r. Clouser zastąpił w Nine Inch Nails klawiszowca Jamesa FrobWooleya i przez następne siedem lat współtworzył brzmienie NIN.
Współpraca z Trentem Reznorem okazała się polem do eksperymentów, ponieważ obaj opanowali wiedzę na temat inżynierii dźwięku w sposób zaawansowany. Clouser przeprowadził się do Nowego Orleanu, gdzie dołączył do NIN w Nothing Studios. Dom Reznora w którym mieściło się studio nagraniowe, został wyposażony w sieć LAN, która połączyła komputery i serwer. Każdy z muzyków mógł mieć osoby pokój-studio dla potrzeb komponowania. Plik z nagraniem, czy też sample, loopy ściągał sobie inny muzyk w innym pokoju, dopracowywał coś od siebie i udostępniał go reszcie zespołu. W taki sposób trwała praca nad kolejnymi płytami NIN, a także remiksami dla innych wykonawców, między innymi dla Roba Zombie, Foetusa, The Deftones, Marilyn Manson, Killing Joke, Prong i 12 Rounds. Powstało wtedy także kilka remiksów utworu "I'm Afraid of Americans" dla Davida Bowiego.
"Remiksowałem dla siebie, a nie dla czyjejś satysfakcji - opowiada Charlie - Zapłata za pracę jest tylko dodatkiem".
Praca nad dźwiękiem wymaga posiadania dobrych narzędzi. Clouser jest wierny Apple Computers, używa przenośnego PowerBooka G4 oraz Maca (PowerMac G5).
"Przez ostatnie dziesieć lat nie zrobiłem żadnego utworu bez użycia Maca" – przyznaje –"„Jest tak prosty w obsłudze, że mogę używać go z zamkniętymi oczami”. „System Maca staje się prostszy w obsłudze, a kiedy obserwuję świat pecetów odnoszę wrażenie, że staje się coraz bardziej złożony, i wprowadza rozwiązania audio i MIDI, których Apple zaprzestało już co najmniej dekadę temu."

Oczywiście, osoba zapoznana z twórczością Clousera jest w stanie rozpoznać jego produkcję; jak sam zaznacza – remiksując utwór gitarowy zaczyna go od sampli gitarowych, a tworząc utwór bazujący na brzmieniach elektronicznych rozpoczyna go od bębnów i basów. „Mam swój paskudnie brzmiący stary zestaw perkusyjny i parę okropnie brzmiących gitar." ‘Żywe’ instrumenty to jednak tylko pół-środki do stworzenia czegoś większego – nagrane sample znajdują zastosowanie w programach, których używa Charlie – Logic Audio, ProTools, Ableton Live, wraz z pluginami, z których najbardziej ceni sobie Pluggo.
Nie wykorzystuje samplerów do wygładzania brzmienia i wprowadzania porządku: "Chciałbym bardzo, żeby wszystko przez cały czas brzmiało w sposób wściekły i niekontrolowany, ale kiedy masz do czynienia z sekwencerami i loopami, należy wziąć pod uwagę pewien procent uporządkowania."(...)
"Próbuję przetworzyć dźwięk tak, aby nosił ślady choasu i braku precyzji. Zawsze jednak staram się osiągnąć efekt kontrolowanego chaosu." - i dodaje - "Wśród utworów które zrobiłem, najbardziej lubię te, które pokazują totalny chaos."(...) "Myślę, że jestem mało elastyczny w swoim sposobie pracy, ponieważ nauczyłem się wcześniej obsługi wielu małych, mniej wygodnych systemów do obróbki dźwięku, więc teraz mając do dyspozycji programy z większa ilością opcji, robię więcej bałaganu na ekranie."
Nazwisko Charliego jest łączone, poza NIN także z zespołami Tapeworm, Gandhi i Revenge of the Triads.

Historia Tapeworm jest długa i pozbawiona konkretów, a zaczyna się w 1995r. Muzycy Nine Inch Nails - Danny Lohner i Charlie Clouser postanowili powołać do życia projekt, w składzie którego znaleźliby się różni muzycy, od Trenta Reznora (NIN), Maynarda J. Keenana (Tool), Page'a Hamiltona (Helmet), przez Phila Anselmo (Pantera), Atticus'a Rossa (12 Rounds), aż po producentów takich jak Sean Beaven i Dave 'Rave' Ogilvie (Skinny Puppy). Lista niepotwierdzonych muzyków miałaby obejmować także Marilyna Mansona, Chrisa Vrenne (NIN, Tweaker), Toni Holliday (Curve), Billy Howerdel (A Perfect Circle), Kevina Mac Mahona (Prick), Jareda Louche (Chemlab), Flake'a Lorenza (R+), Richarda Patricka (Filter), Roba Zombiego, Chrisa Randalla (Sister Machine Gun) a nawet Perry'ego Farrella (Porno For Pyros) i Dave'a Gahana (Depeche Mode). Podobne supergrupy powstawały od czasu do czasu w muzyce rockowej (np. Asia, Pigface, Revolting Cocks, Zilch), i niektórym udawało się nagrać nawet kilka płyt. W chacie prowadzonym przez MTV/Yahoo! 21 grudnia 1999r. Reznor ogłosił datę wydania płyty (singla?) Tapeworm na połowę 2000r. Następne deklaracje ze strony założycieli Tapeworm padały w 2001r. (album miał być wydany przez Nothing), a na łamach Kerrang! Danny Lohner ujawnił, że mają już ukończone trzy utwory. Pierwszy z nich o tytule 'Vacant' został zaprezentowany na koncercie A Perfect Circle (Keller Auditorium, Portland, 01.02.2001r.) Początkowo 'Vacant' został napisany przez Lohnera, zaaranżowany przez Clousera, tekstem zajął się Keenan, a refrenami Reznor. W marcu 2002r. na oficjalnej stronie NIN pojawiło się zdjęcie przedstawiające studio nagraniowe Nothing w Nowym Orleanie (powyżej), a w nim M.J. Keenana, D. Lohnera, A. Rossa i T. Reznora. W lipcu 2002r. na oficjalnej stronie Curve oświadczono, że nagranie D. Lohnera i T. Holliday, wokalistki Curve nie zostanie wykorzystane w projekcie Tapeworm. W tym samym roku artykuł na VH1 dawał do zrozumienia, że C. Clouser nie bierze już udziału w projekcie. Warto wspomnieć, że Clouser wraz z Hamiltonem nagrali kilka utworów, część z nich dla macierzystej formacji Hamiltona - Helmet, a część na potrzeby Tapeworm. Według Clousera, materiał Tapeworm miał być inny od dokonań NIN, jednakże Reznor w wywiadzie określił ją tak: "Muzyki Tapeworma możesz słuchać głośno podczas jazdy samochodem".
Z ambitnych planów jak dotąd nic nie wyniknęło i zespół nie wydał żadnej płyty. Co prawda, można natknąć się w Internecie na różne pliki mp3, ale często są to fałszywki, tworzone przez ludzi, którzy wiedząc, że utwory Tapeworm są bardzo oczekiwane, sami podkładali własne utwory tytułując je i wypuszczając w sieć pod szyldem Tapeworm. Keenan chciał skoncentrować się nad swoim drugim po Tool zespole A Perfect Circle, natomiast Lohner, Clouser i Reznor kontynuowali pracę w NIN i przy remiksach innych wykonawców. Przyszłość Tapeworm nie jest określona, być może muzycy zejdą się znowu z nowymi pomysłami i większym zasobem czasu aby dokończyć niezrealizowane plany?

Drugim ze znaczących projektów Clousera jest, kolaboracja pomiędzy Pagem Hamiltonem (Helmet), Clouserem i Benem Neillem. Clouser i Hamilton poznali się podczas wspólnej trasy NIN i Davida Bowie. W 1999r. Clouser oświadczył, że będzie brał udział w tym projekcie, a współpraca została nawiązana podczas jednej z sesji nagraniowych wyżej wymienionej grupy Tapeworm. Pomiędzy lutym a kwietniem oraz sierpniem i wrześniem 2000r. Hamilton i Clouser pracowali w studiu nad utworami zarówno do projektu nazwanego Gandhi jak i Tapeworm. Gandhi wystąpił kilka razy na żywo na koncertach, a jednym z utworów wykonywanych w NYC show 30.10.2002r. w Irving Plaza był "Enemies". W 2004r. Hamilton reaktywował Helmet, a projekt został zawieszony.

Revenge of the Triads to kolejny projekt, w który zaangażowany jest Charlie; grupa złożona z muzyków takich jak Jason Slater (z Snake River Conspiracy) oraz Troy Van Leeuwen (A Perfect Circle, Failure i Enemy). Praca nad muzyką ROTT jest prowadzona w cykliczny sposób - każdy poddaje obróbce szkielet utworu stworzony przez poprzednika. Clouser: "W taki sposób jeden z nas może przeglądać utwory, wyłapać spośród nich jeden i powiedzieć: 'Słuchaj, wrzuciłem nową linię basu do twojego kawałka, bo tamta była okropna’ a potem ten drugi może powiedzieć: 'Ej, podoba mi się twój bas, ale dodałem inne bębny' itd. (...) Charlie dodaje też: "(...) Mamy dwóch lub trzech różnych perkusistów i trzech lub czterech wokalistów, sam gram na bębnach, basie i gitarze. Każdy z nas potrafi grać na tych samych instrumentach i obsługiwać ProTools".

Charlie Clouser w swoich nagraniach, a także na koncertach (głównie w trasie Fragility Tour z NIN) wykorzystywał instrument zwany theremin.
Instrument ten wynalazł w latach 20-tych rosyjski fizyk i wiolonczelista Leon Theremin (1896-1993).
Paweł vel Trx, który używa tego instrumentu w grupie EmRay, tak tłumaczy istotę działania thereminu:
"Urządzenie bardzo przypomina lampowe radio; ma dwie pary układów drgających, z czego 2 drgają na stałych częstotliwościach. Działa to tak:
jeden układ jest odpowiedzialny za wysokość dźwięku, ruchami ręki przy antenie reguluje się częstotliwość zmiennego układu drgającego. Różnice w częstotliwościach pomiędzy zmiennym układem a stałym są wzmacniane, nazywa się to zjawiskiem dudnienia, słychać je jak się np. stroi gitarę. Ruchy ręki zmieniają częstotliwość układów dzięki zmianie objętości elektrostatycznej wokół anteny. Podobnie działa układ regulacji natężenia dźwięku. Sam instrument wydaje z siebie modulowane buczenie, a przy wysokich dźwiękach może przypominać sprzęgającą gitarę. Te lepsze thereminy mają możliwość zmiany barwy, najczęściej robi się to podłączając efekt. J.M. Jarre grał na takim przypominającym przedwojenne radio i takiej pierwotnie theremin był wielkości. Nowsze, lampowe są wielkości płaskiego pudełka do butów, a te na układach scalonych mogą być mniejsze; najbardziej znany jest chyba Etherwave." Warto dodać, że produkcją thereminów serii Etherwave zajmował się zmarły niedawno Robert Moog, właścicel Moog Music.

Na koniec warto dodać, że Clouser jest kompozytorem muzyki do filmu Saw, a także seriali takich jak, poza wspominanym już The Equalizer, Fastelane, Las Vegas i Numb3rs.
Własnoręcznie zaprojektował także zawieszenie i stojak do swoich klawiszy, które przetrwały nawet brutalne traktowania ich podczas koncertów z Nine Inch Nails.

---

Tekst, opracowanie - NINa, 2006. Fotografie - internet.

---

Źródła: 9inchnails.net, Wikipedia, Apple Computers,
Wszystkie zdjęcia ilustujące artykuł pochodzą ze strony 9inchnails.net

Informacje o Thereminie: TRX, Wikipedia, Thereminworld.

Informacje o MIDI - Wikipedia

1. Krótki filmik przedstawiający grę L. Theremina na instrumencie.

2. Clouser na Myspace, oficjalny profil.

3. Sprzęt i oprogramowanie używane w studiu Clousera